Wat zijn instincten? Hoeveel beinvloeden instincten de keuzes die je in je dagelijks leven maakt? En is het mogelijk om instincten te veranderen? Dit artikel biedt je antwoorden op al deze vragen!
Wat zijn instincten?
Instincten zijn een natuurlijk onderdeel van je menselijkheid. Maar wat is eigenlijk de defnitie of betekenis van instincten? Het zijn complexe, aangeboren driften die je in staat stellen om onbewust doeltreffend te handelen. Ze worden geactiveerd zonder dat je er bij na hoeft te denken. Handig, want zo bespaar je tijd, aandacht en energie. Instincten helpen je om je belangen te beschermen en je veilig te voelen (quote uit het boek De wijsheid achter emotie en gevoel, p. 42).
Instincten zijn echter geen op zichzelf staande waarheden. Ze staan voortdurend in verbinding met andere aspecten van je menselijke natuur, zoals behoeften en verlangens, emoties en gevoelens, gedachten en inspiratie. Elk aspect van je menselijkheid kent zo zijn eigen waarheid en wijsheid.
Op dit artikel en mijn gehele website zijn mijn Algemene Voorwaarden van toepassing.
Vechten tegen jezelf
Het kan een uitdaging zijn om rust en balans te ervaren in al die verschillende aspecten. Vaak vecht je (on)bewust tegen je eigen menselijkheid. Je onderdrukt emoties en gevoelens, je schaamt je voor bepaalde gedachten, behoeften of verlangens, je negeert je eigen inspiratie. Je komt vast te zitten in emotionele verstrengeling.
Het vechten tegen je menselijke natuur vreet energie. Helaas gaat deze strijd ten koste van je eigen welzijn, lichamelijk en psychisch. Het is daarom zeer de moeite waard om de natuurlijke samenhang tussen de verschillende aspecten van je menselijkheid beter te leren kennen. Door te leren wat je niet kunt veranderen, kun je gericht je tijd, aandacht en energie gaan steken in wat je wel kunt veranderen: je levenshouding. Het zal je helpen om meer rust en balans te ervaren in je dagelijks leven, persoonlijk en professioneel.
TIP: het boek De wijsheid achter emotie en gevoel biedt je inzicht in de dynamiek achter instincten, emoties en gevoelens. Het zet helder de natuurlijke samenhang tussen behoeften en verlangens, instincten, emoties, gevoelens, gedachten en inspiratie uiteen.
“Je eigen menselijkheid in de diepte leren vertrouwen is het grootste geschenk dat je jezelf en anderen kunt geven.”
Instincten bij mensen
Instincten zijn bij mensen actief op veel verschillende manieren en leefgebieden. Telkens wanneer jij je lichamelijk of emotioneel onveilig (dreigt) te voelen, worden je instincten geactiveerd. Daarnaast kunnen je instincten je helpen om precies af te stemmen op wie jij bent en wat je nodig hebt. Hieronder zet ik een aantal leefgebieden op een rijtje waarin instincten een belangrijk rol spelen.
- Honger en dorst
- Voortplanting en partnerselectie
- Fysieke en emotionele veiligheid
- Het verdedigen van je territorium
- Weten hoe je lichaam te beschermen
- Weten hoe voor baby’s te zorgen
- Perfecte timing: de afstemming en het geduld om te wachten op precies het juiste moment
- Het inrichten en schoonhouden van je huis
- Aanpassingsvermogen aan veranderende omstandigheden
Zoals je ziet, is er zowel in je werk als prive een grote rol weggelegd voor je instincten: het aanvoelen van persoonlijk contact, de juiste timing voor een zakelijke lancering of beslissing, het inrichten van je huis of kantoor. Instincten helpen je om beslissingen te nemen die zijn afgestemd op jouw behoeften en verlangens.
Voorbeeld: een vallende peuter
Tischa is een dagje met haar gezin in de dierentuin. Het is heerlijk zonnige dag met een licht briesje. Bij de speeltuin besluiten ze een pauze te houden. Terwijl ze in de rij staat om wat drinken te halen bij een kraampje, ziet ze vanuit haar ooghoeken een peuter zijn evenwicht verliezen bovenop een glijbaan. Zonder na te denken sprint ze razendsnel naar hem toe. Gedreven door instinct grijpt ze het jongetje waar ze kan terwijl hij al naar beneden valt. Een halve seconde later zet ze hem rustig op de grond. Pfff, dat scheelde niet veel! Het jongetje begint van de schrik hard te huilen, waarna al snel zijn moeder toesnelt. Ze was hem uit het oog verloren. Wat fijn dat Tischa hem had gezien!
Instincten onderdrukken
Toch kun je je ook schamen voor je instincten. Het kan je in sociaal ongemakkelijke situaties brengen. Of je bent bang dat anderen aanstoot kunnen nemen aan jouw instinctieve gedrag. Daarom ben je vaak geneigd om je instincten op voorhand al te onderdrukken. Ze komen naar jouw idee vaak op het verkeerde moment of verstoren je planning.
Het is absoluut de moeite waard om je instincten beter te leren kennen. Hierdoor kun je ook bewuster worden van wat ze je bieden en kosten. Je leert je eigen behoeften, verlangens, emoties en gevoelens zo beter kennen. Op termijn kun je hierdoor meer natuurlijke controle ervaren in het omgaan met instincten en emoties. Je ervaart meer ruimte en rust. Wel zo fijn! Zo leer je steeds beter onderscheid maken en herkennen wanneer je instincten voor jou productief of destructief werken. Vervolgens kun je je gedrag daaraan aanpassen.
Ik hoop zo je vraag ‘Wat zijn instincten?’ te hebben beantwoord. Wil je meer weten over omgaan met instincten en emoties? Hieronder vind je enkele leestips. Stel je vraag gerust onderaan dit artikel of neem contact met me op. Ik ben je graag van dienst.
Hartelijke groet,
Wendy van Mieghem
Meer lezen?
Ik heb meer dan 60 blogartikelen geschreven over de psychologie van de menselijke natuur. Lees meer over mentale gezondheid, persoonlijk leiderschap en duurzame verandering in gedrag en cultuur. Veel plezier!
Direct aan de slag
Nu je beter weet wat je krijgt en mag verwachten van mijn producten en diensten, kan dit jou de veiligheid bieden om direct aan de slag te gaan. Ik wens je veel plezier met oefenen en leren in interactie!
Boeken
Elk boek bevat heldere en toegankelijke uitleg over de psychologie van de menselijke natuur en loodst je gevoelsmatig door een innerlijk proces heen.
Geleide meditaties
Maak vrijblijvend kennis met herstel ondersteunende mindfulness meditaties.
Online trainingen
Met behulp van elke online training doorloop je een leerproces van minimaal 14 weken. Leg de basis voor blijvende opbouwende verandering en breng jouw denken, voelen en doen meer in balans. Verdiep jouw vaardigheden in opbouwend omgaan met emoties, spanningen en/of pijn. Ontwikkel een dieper inzicht in de psychologie van de menselijke natuur en leer het toepassen in werk en leven.
Online Community NL
Ieder mens worstelt. En lang niet alles gaat in één keer goed. En dat hoeft ook niet. Bij ons ben je welkom om te delen hoe het écht met je gaat. We bieden onszelf en anderen de ruimte om met vallen en opstaan te leren over hoe het leven en menselijkheid in elkaar zitten. Alles wat we leren, stellen we ten dienste van het realiseren van duurzame verandering. Eerst persoonlijk. Daarna ook professioneel.
Individuele sessie
Ik help je graag om emotionele intelligentie te vergroten en een duurzame leef- en werkstijl te ontwikkelen. Niet meer doorbijten, gevoelsmatige grenzen overschrijden en jezelf overslaan, maar leren om vanuit zelfzorg, rust en balans in jouw dagelijks werk en leven te staan. Veel mensen denken dat dit niet mogelijk is. Wat ik je leer, is om niet alleen vanuit je hoofd dingen aan te sturen en te ontwikkelen, maar ook vanuit je hart, bekken en kont. Denken, voelen en doen komen zo meer met elkaar in balans. Zo is het wél mogelijk om stap voor stap tot duurzaam herstel, groei, verandering en mensgericht leiderschap te komen.
Duurzaam Veranderen Opleiding
De Duurzaam Veranderen Opleiding is een diepgaand leer- en doe traject voor mensen die willen leren hoe je duurzame verandering in gedrag, houding en cultuur kunt eigenmaken en toepassen. Je verdiept je in de natuurlijkheid van herstel, groei en veranderprocessen. Juist door rekening te houden met de psychologie van de menselijke natuur, en die stap voor stap meer ademruimte te bieden, wordt het mogelijk om blijvende opbouwende verandering te realiseren.
Consultancy
In de afgelopen 23 jaar heb ik mij ontwikkeld tot een zeer ervaren mensgerichte consultant/leider/trainer die mensen en organisaties ondersteunt bij veranderopgaven. Ik stimuleer professionals om zich zodanig te verbinden met hun menselijkheid, rol en functie dat hun werkplezier, welzijn, kwaliteit en effectiviteit toenemen. Niet alleen individueel, maar juist ook in onderlinge samenwerking en samenhang.
Blijf op de hoogte
Hoi, mijn naam is Wendy van Mieghem. Als psycholoog en socioloog ondersteun ik je graag bij duurzaam herstel, groei, verandering en leiderschap. Afstemmen op je menselijke natuur, en leren om er op een ondersteunende en helende manier zorg voor te dragen, helpt je om een meer blijvende opbouwende verandering te realiseren.
Op mijn website deel ik tips, inzichten en handvatten, waarmee je een duurzame werk- en leefstijl kunt ontwikkelen. Persoonlijk en professioneel. Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief. Op die manier houd ik je graag op de hoogte!
Graag tot ziens,
Wendy van Mieghem
Beste mevrouw Wendy,
Ondanks de best wel heldere uitleg vind ik het begrip instinct nog steeds een beetje vaag. Zou u een korte casusje willen schetsen aan de hand van een van de leefgebieden zodat ik een iets duidelijkere beeld bij heb.
Groetjes, Kashan Qadri
Beste Kashan,
Dank voor je vraag en interesse. Je hebt gelijk: een voorbeeld werkt verhelderend. Daarom heb ik zojuist het voorbeeld ‘een vallende peuter’ toegevoegd aan het artikel.
Veel leesplezier!
Wendy van Mieghem